TWORZYWA SZTUCZNE

To, co potocznie nazywamy plastikiem, w rzeczywistości jest grupą rozmaitych tworzyw sztucznych. Ich popularność nie zna granic. Tworzywa sztuczne wykorzystywane są niemal w każdej dziedzinie, od gospodarstw domowych poprzez transport i sport, aż po medycynę.

Światowa produkcja tych surowców jeszcze nigdy nie była tak wysoka – 288 milionów ton rocznie. Popularność ta ma również ciemną stronę. Produkcja pierwotna tworzyw sztucznych pochłania ogromne ilości surowców kopalnych, przede wszystkim gazu ziemnego, węgla i ropy naftowej.

Przykładowe opakowania z tworzyw sztucznych

Butelki PET – lekkie, wytrzymałe na uderzenia, nie przepuszczające dwutlenku węgla. Wszystkie te cechy sprawiają, że napoje takie jak woda czy soki coraz częściej sprzedawane są w butelkach z tworzyw sztucznych. Puste butelki PET zalewają świat – tylko w Polsce zużywamy ich około 200 tys. ton rocznie. Na szczęście po ich przetworzeniu można wyprodukować inne pożyteczne rzeczy, jak np.: wykładziny albo bluzy polarowe. Dlatego tak ważne jest, aby zużyte butelki PET były zbierane selektywnie i dzięki temu trafiały do recyklingu.

Torby i woreczki – najszerzej znane pod postacią toreb do pakowania zakupów. Do niedawna „jednorazówki” królowały w sklepach, a niemal każdy z nas wracał z zakupów z co najmniej kilkoma. Zużycie torebek foliowych zmniejszyło się od momentu ustawowego wprowadzenia (1 stycznia 2018 r.) tzw. opłaty recyklingowej – czyli obowiązkowej opłaty za torebkę foliową w wysokości 20 gr za sztukę. Z folii wykonane są także opakowania wielu produktów spożywczych, zabawek, ubrań – sprawdź, gdy następny razem wrócisz z zakupów!

Skrzynki i pudełka – ich lekkość oraz możliwość nadawania dowolnej formy zwiększa popularność tego typu opakowań. Klocki w pudełku w kształcie… klocka? Jasne! Składane skrzynki na owoce? Nie ma sprawy! Tworzywa sztuczne sprawdzają się w transporcie i handlu, gdzie znaczenie ma nie tylko zawartość, ale i wygląd opakowania. Jednocześnie zaś – jeśli nie poddamy ich recyklingowi – tworzą góry śmieci, których rozkład trwa wieki.

Unijne ograniczenia dla jednorazowych produktów plastikowych

Ilość produkowanych odpadów z tworzyw sztucznych stale rośnie. Największy problem stanowią produkty plastikowe jednorazowego użytku, których czas użytkowania jest nieproporcjonalnie krótki do czasu ich rozkładu. W dodatku duża część z nich nie trafia ani do recyklingu, ani nawet na składowiska – tylko wprost do środowiska! Na problem zareagowała Unia Europejska – w 2019 r. przyjęła dyrektywę „w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko”.

Dyrektywa wprowadza szereg zakazów, ograniczeń i nakazów w związku z produkcją i wykorzystaniem produktów plastikowych jednorazowego użytku (m.in. pojemników i opakowań na żywność i napoje, kubków, patyczków kosmetycznych, sztućców, talerzy, słomek, filtrów wyrobów tytoniowych, toreb i in.). Zobowiązuje też kraje członkowskie do skutecznego recyklingu plastikowych opakowań oraz promowania produktów wielorazowego użytku. Wyznaczone dyrektywą wskaźniki mają zostać osiągnięte do 2025 r.

Kupuj odpowiedzialnie

  1. Wybierając przedmioty z tworzyw sztucznych, sprawdź, czy są:
    • trwałe (możliwość przekazania dalej, nawet przez pokolenia)
    • uniwersalne (mogą służyć wielu osobom, są kompatybilne z innymi produktami, które już masz)
  2. Czy podobny produkt da się kupić opakowany oszczędniej lub bez pakowania?
  3. Ogranicz spożycie wody butelkowanej, jeśli możesz, sięgaj po napoje w szklanych butelkach.

Gdzie wyrzucać odpady z tworzyw sztucznych?

Od lipca 2021 r. w całej Polsce będzie działał jednolity system segregacji odpadów, zgodnie z którym odpady z tworzyw sztucznych należy wrzucać do pojemników w kolorze żółtym (razem z odpadami metalowymi). Do tego czasu trwa okres przejściowy i możesz się spotkać odmiennymi zasadami, np. zbieraniem tworzyw sztucznych, metalu i papieru do pojemnika na odpady „segregowane suche”. Śledź regulamin utrzymania czystości i porządku w swojej gminie – tam znajdziesz aktualne zasady postępowania.

Ze względu na różnorodność rzeczy wykonanych z tworzyw sztucznych oraz zróżnicowaną zawartość plastikowych opakowań, należy pamiętać o kilku zasadach:

• sprawdź, czy w Twojej miejscowości plastikowe opakowania po jedzeniu i płynach należy umyć przed wyrzuceniem,
• do pojemników na tworzywa sztuczne nigdy nie wyrzucaj opakowań z zawartością ani butelek po olejach,
• możesz tu wyrzucać zabawki, pod warunkiem, że nie są zbudowane z trwale połączonych różnych materiałów,
• sprawdź, czy dany sprzęt lub zabawka kwalifikuje się do grupy zużytych sprzętów elektrycznych i elektronicznych – wtedy musi trafić do PSZOK-u,
• ustal, gdzie najlepiej oddawać ubrania – w tym te z tworzyw sztucznych.
Pamiętaj, wszystkie informacje znajdziesz w regulaminie utrzymania czystości i porządku, który możesz uzyskać w swojej gminie.

Jak działa recykling odpadów z tworzyw sztucznych?

Z wysortowanych odpadów z tworzyw sztucznych można produkować
granulaty (np. Procyclen). W ten sposób raz wprowadzone do obiegu tworzywa sztuczne mogą być wielokrotnie wykorzystywane, a same granulaty służą do najróżniejszych celów – np. Procyclen nadaje się do tworzenia nowych, ekologicznych produktów, w tym koszy na bieliznę oraz pojemników na farby itp.

Zawartość EkoPaki

EkoPaka na temat tworzyw sztucznych pokazuje, jak – produkując plastikowe opakowania i przedmioty – oddziałujemy na środowisko i jak możemy bardziej świadomie wybierać trwałe oraz uniwersalne produkty. Materiały dydaktyczne i plastyczne łączą zabawę z poważną, choć lekko podaną wiedzą z zakresu recyklingu opakowań i odpadów.

Pakiet dla prowadzących zajęcia zawiera dwa scenariusze zajęć. Wszystkie odpowiednio przygotowane i dostosowane do możliwości dzieci w wieku wczesnoszkolnym przez specjalistów z Fundacji Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego.

A co w środku?

Do pobrania

40 komentarzy

    Zaloguj się, jeśli chcesz pozostawić komentarz.